S.Rosenzweig (1949) sądzi , że wpływ procesu frustracji może sięgać nawet poziomu super ego , stanowiącego sumienie , siłę tłumiącą to wszystko , co w jednostce budzi jej dezaprobatę . W ujęciu K.Dąbrowskiego (1975) super ego stanowi ośrodek dyspozycyjno-kierowniczy , określający każdą świadomą czynność jednostki i jej zachowanie , jej plany i aspiracje . Wpływa na konkretne i ogólne decyzje , obmyślone i organizowane działania z chwila uniezależnienia się od prymitywnych popędów , zwłaszcza typu zachowawczego i seksualnego . Jest on wyższym poziomem rozwijającego się „ja” , rozwijającej się „jaźni” , tzn. jest zdolnością , umiejętnością świadomego dążenia , świadomego „chcenia”, działania , świadomego decydowania , określanego jako wola . S.Rosenzweig nie wyklucza wpływu frustracji na mechanizmy autonomii psychicznej , którą Dąbrowski określa jako czynnik trzeci , na mechanizmy samokontroli nazywanej „sumieniem” , ośrodkiem dyspozycyjno-kierowniczym czy super ego . Dąbrowski utrzymuje , że można niekiedy obserwować frustrację takich mechanizmów życia psychicznego , jak samopoznanie , zdolność przeróbki wewnątrzpsychicznej wskutek niekorzystnych warunków życia , zwłaszcza wzrastania . Niekorzystne warunki , zwłaszcza jeśli są długotrwałe , mogą bardzo zubożać jednostki do wewnętrznego przekształcania swego indywidualnego wzorca według którego jednostka ocenia swoje właściwości psychiczne i swoje postępowanie .